Líklega eru fæstir Íslendingar meðvitaðir um það að íslenskri lögsögu leynist langstærsti foss heims. Hann blasir reyndar ekki við augum, enda er hann neðansjávar á Grænlandssundi.
Alþjóðlegt heiti þessa foss er „The Denmark Strait Cataract“, en hér er notað heitið „Blakkfoss“; annars vegar vegna þess að Blakkurinn (Blakknes) er meðal nálægustu staða í landi, og hinsvegar vegna þess að í þessum fossi ríkir eilíft myrkur.
Um er að ræða kaldan djúpsjávarstraum; „Austur-Grænlandsstrauminn“ (DSOW), sem streymir til suðvesturs um rennu yfir Grænlands-Íslandshrygginn; og steypist fram af honum niður í hafdjúp Irmingerhafs. Efri brún þessa neðansjávarfoss er um 600 metrum undir yfirborði sjávar, en fallhæð hans er 3.505 metrar. Fossinn er því þreföld hæð Englafossa í Venezuela; hæsta foss á landi. Rennslið í fossinum er um 5 milljón m³/sek, en til samanburðar er rennsli Þjórsár um 360 m³/sek. Yfir fossinum rennur hlýrri hafstraumur í gagnstæða stefnu; norður í Dumbshaf norðan Íslands. Þar kólnar sjórinn og sekkur, og tekur að renna sem kaldur djúpstraumur til suðvesturs. Rennan sem þessi straumur fer um er um er um 40 km breið og straumurinn er vel afmarkaður á meira en 200 metra kafla. Straumhraði er allt að 1 m/sek.
Bæði straumurinn og fossinn eru í Íslenskri lögsögu; Íslandsmegin við miðlínu á Grænlandssundi. Frá Blakknesi að straumrennunni eru um 120 km. Fyrstir til að skilgreina fossinn og uppruna þessa straums voru haffræðingarnir Héðinn Valdimarsson og Steingrímur Jónsson. Lýstu þeir niðurstöðum sínum árið 2004, í ritgerðinni „A new path for the Denmark Strait overflow water from the Iceland Sea to Denmark Strait“
Ljóst má vera að hér er um langsamalega orkuríkasta svæðið að ræða í íslenskri efnahagslögsögu. Við fyrstu sýn virðist ýmislegt torvelda nýtingu þeirrar orku, og þá helst hægur straumur; dýpið; fjarlægð frá landi og sú staðreynd að straumurinn er hluti af hinni mikilvægu AMOC-hringrás sem veitir hlýsjó til norðurslóða. Ekkert af þessu þarf þó að útiloka nýtingu. Straumhraði af þessu tagi er nýtanlegur með þeim hverflum sem Valorka þróar núna. Ekkert virðist heldur útiloka að þá hverfla mætti aðlaga til nýtingar á þessu mikla dýpi. Er þá til hagræðis að straumurinn liggur einatt í sömu stefnu. Fjarlægð frá landi er vissulega áskorun, en rafstrengir hafa verið lagðir um meiri vegalengdir. Þá væri einnig hugsanlegt að undir yfirborði sjávar, neðan ölduhreyfinga, væru hleðslustöðvar fyrir skip; enda verður þarna fjölfarin siglingarleið þegar norðurleiðin opnast til Kyrrahafs. Huga þarf rækilega að áhrifum virkjana á AMOC hringrásina, en í ljósi þess hve þarna er gríðarleg orka er líklegt að ekki myndi muna mikið um það þó þarna væri virkjað sem nemur núveraandi ársframleiðslu raforku hérlendis.
Íslensk stjórnvöld þurfa að veita þessu náttúrufyrirbæri verðuga athygli; tryggja rétt þjóðarinnar og hefja rannsóknir á því hvort straumurinn muni verða nýtanlegur.